Translation



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:







ΑΡΧΕΙΟΘΗΚΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΟΣ


Κυριακή, 7 Νοεμβρίου 2010

Οι Εικόνες του Αγίου Δημητρίου

--

ΟΙ EIKONΕΣ TOΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ - ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ





Ο Ορθόδοξος αγιογράφος εμπνευσμένος από τις διηγήσεις της ζωής,
του μαρτυρίου και των θαυμάτων του Αγίου, καθώς και από την υμνολογία
και τα διάφορα εγκώμια που έχουν αφιερωθεί
στον Άγιο Δημήτριο το Μυροβλήτη, συνθέτει τις σχετικές Eικόνες.

Οι Eικόνες αυτές είναι πολλές, γιατί, όπως παρατηρεί ο αείμνηστος
Ανδρέας Ξυγγόπουλος, «ο Μεγαλομάρτυς Δημήτριος είναι ασφαλώς
εις των ολίγων Αγίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας, δια τον οποίον έχουν γραφεί
αι περισσότεραι ομιλίαι, τα περισσότερα εγκώμια και έχουν συντεθεί
τα περισσότερα στιχουργήματα…Παράλληλοι προς την άφθονον αυτήν
φιλολογικήν παραγωγήν είναι και αι πολυάριθμοι απεικονίσεις εις χειρόγραφα,
εις Eικόνας φορητάς και εις τοιχογραφίας σκηνών
εκ του βίου του Μαρτυρίου και των θαυμάτων του Αγίου.

Οι απεικονίσεις αυταί αποτελούν κύκλον ολόκληρον,
ένα των ευρυτέρων που εδημιούργησαν οι Aγιογράφοι των βυζαντινών
και των μετά την Άλωσιν χρόνων».

Οι συνηθέστερες παραστάσεις είναι: Η Eικόνα του Αγίου Δημητρίου,
ο Άγιος Δημήτριος μπροστά στο Μαξιμιανό, ο Άγιος Δημήτριος στη φυλακή,
ο Άγιος Δημήτριος ευλογώντας το Νέστορα, ο Άγιος Νέστορας παλαίοντας
με τον Λυαίο, το Μαρτύριο του Αγίου Δημητρίου, η κοίμηση του Αγίου κ.ά.




Από τις παραστάσεις αυτές «η απεικόνισις του Μαρτυρίου του Αγίου
είναι περισσότερον διαδεδομένη, όχι μόνον διότι τούτο είναι το σπουδαιότερον
από τα γεγονότα της ζωής του, αλλά ακόμη διότι αυτό σχετίζεται στενώς
με το ιαματικόν μύρον, το οποίον ανέβλυζεν από τας πληγάς του.

Το θέμα δε τούτο του μύρου ιδαιτέρως τονίζεται
εις την υμνολογίαν της εορτής» (Α. Ξυγγόπουλος).

Στις αρχαιότερες παραστάσεις του Αγίου Δημητρίου,
που βρίσκονται στα μωσαϊκά και τις τοιχογραφίες του ομώνυμου Ναού
της Θεσσαλονίκης, ο Άγιος παριστάνεται όρθιος, με τα χέρια υψωμένα
σε σχήμα δέησης, ντυμένος την υπατική στολή του (χλαμύδα λευκή).




Με την πάροδο του χρόνου η στολή μεταβάλλεται. Ο Άγιος εμφανίζεται
με πανοπλία και αργότερα με χιτώνα και μανδύα.
Επειδή όμως ο Άγιος Δημήτριος είναι ένας από τους στρατιωτικούς
και συγχρόνως προστάτης της Θεσσαλονίκης,
την οποία πολλές φορές έσωσε από διάφορους κινδύνους,
οι παραστάσεις, στις οποίες ο Άγιος εικονίζεται στρατιωτικός, είτε πεζός
είτε καβαλάρης, είναι συνηθισμένες στην Ορθόδοξη Αγιογραφία...




Στη συνείδηση των πιστών ο άγιος Δημήτριος δεν είναι μόνο,
κατά τον υμνωδό, «κρηπίς ακατάβλητος και θεμέλιος άρρηκτος και πολιούχος,
οικιστής και υπέρμαχος» της πόλεως της Θεσσαλονίκης και «εν πολλοίς
και πολλάκις κινδύνοις χαλεποίς των Θεσσαλονικέων προϊστάμενος»,
αλλά και ο μέγας υπέρμαχος της οικουμένης. Για τούτο ψάλλει η Εκκλησία μας:

«Μέγαν εύρατο εν τοις κινδύνοις, σε υπέρμαχον η οικουμένη,
αθλοφόρε τα έθνη τροπούμενον. Ως ουν Λυαίου καθείλες την δύναμιν,
εν τω σταδίω θαρρύνας τον Νέστορα, ούτως Άγιε, μεγαλομάρτυς Δημήτριε,
Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος»

(Απολυτίκιο του αγίου)


Από το βιβλίο «Ο Μυστικός κόσμος των Βυζαντινών Εικόνων» (τόμος πρώτος)
Χρήστου Γ. Γκότση, Εκδ. Αποστολική Διακονία


--

6 σχόλια:

  1. απαραδεκτη εικονα του αγίου Δημητρίου (μπουστο), δεν ξερετε τι σας γινετε!!!! Δες τε όλα τα παλαια παλαιολογια προτυπα αν ετσι εικονιζεται ο άγιος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανώνυμε φίλε/η, κανονικά έπρεπε να διαγραφεί το σχόλιό σου διότι είναι ανυπόγραφο και ο τρόπος διατύπωσης επιθετικός και προσβλητικός, πράγμα που θα γίνει την επόμενη φορά που θα επαναληφθεί κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τις αρχές λειτουργίας του ιστολογίου.

    Όμως θα σου υπενθυμίσω φιλικά ότι:

    α. δεν υπάρχει μόνο η Παλαιολόγεια περίοδος
    και
    β. δεν είναι όλοι οι αγιογράφοι υποχρεωμένοι να αντιγράφουν πρότυπα εκείνης της συγκεκριμένης Περιόδου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. !!!!!!!!!!!!!!!!ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Σε πολλές αγιογραφίες του Αγίου, απεικονίζεται ιερατική φιγούρα μικρού μεγέθους καθήμενη επί του ίππου, πίσω από τον Άγιο. Τί ακριβώς δείχνει;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

  5. Απ' ότι αναφέρεται στο Συναξάρι του Αγίου, μάλλον πρόκειται για τον Επίσκοπο, τον οποίο ελευθέρωσε ο Άγιος από την αιχμαλωσία και τον οδήγησε στην Θεσσαλονίκη, καθισμένο στα καπούλια του ίππου του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή